محمد مهريار
237
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
پشتكوه - پيشكوه موگويى پشندگان Pa S andeg n در ناحيهء فريدن ( در حال حاضر شهرستان ) و در دهستان پشتكوه موگويى اين ديه با نام باشكوهش قرار دارد . ديه كوچكى نيست و در سال 1345 ، جمعيتى برابر 239 نفر داشته است . « 1 » در حال حاضر نيز اگرچه شكوفايى اقتصادى چشمگيرى در ناحيه وجود ندارد ولى با وصف اين جمعيت آن به ناچار چندان كم نشده است . فريدن ناحيهاى است سردسير افتاده در غرب اصفهان و سرزمينى است بسيار حاصلخيز با تابستانهاى دلاويز و زمستانهاى سخت و مسكن اقوام متعدد از لر و گرجى و ارمنى و ترك مىباشد . نظر به سستى خاك و شايد عدم علاقهء ساكنان به ايجاد ساختمانهاى استوار اثر تاريخى در نواحى مختلف آن وجود ندارد . نااستوارى خاك و گرانى سوخت و دشوارى حملونقل هم كمك كرده است كه چنين آثارى باقى نماند . خانهها همه برآورده از خشت خام است و خارها بر سر ديوارها نشان كثرت بارندگى است كه اينك كم شده است . آب ناحيه بيشتر از چشمهسارها بهدست مىآيد . گندم ديم و آبى محصول عمده است و از همين جهت است كه ناحيهء فريدن را انبار غلهء اصفهان ناميدهاند . دربارهء جغرافياى تاريخى و انسانى ناحيه مراجعه كنيد به واژههاى فريدن و مضافات آن در همين فرهنگ و ما در اينجا مىپردازيم به نام آن . واژهشناسى : چنان كه از خود واژه آشكار است ، پشندگان از اجزاى « پشن + د + گ + ان » تركيب شده است . جزء اول « پشن » مىدانيم كه يك نام كهن ايرانى است كه در داستانهاى اساطيرى شاهنامه هم آمده است . در شاهنامه بيشتر به صورت پشنگ در معنى نام اشخاص آمده است و « پشن » نام جايى است كه ميان پيرانويسه و توس جنگ واقع شده و تورانيان ظفر يافتند و بسيارى دلاوران ايرانى و پسران گودرز كشته شدند . اين جنگ به نام جنگ لادن نيز معروف است و آن را جنگ پشنگ هم مىگويند . « پشن » تخفيف يافتهء واژهء « پشنگ » است كه نام پدر افراسياب بوده است و كسان ديگرى نيز به اين اسم نامبردار بودهاند . همچنين پشنگ برادرزادهء فريدون و پدر منوچهر است و پشنگ پسر زائوشم ، پسر تور و پسر
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا .